مىشناسند ، سپس امام ( ع ) در دنباله بيانات خود ، بصره را مخاطب قرار داده ، از أوضاع وأحوال آينده آن واز فتنه زنج كه در اين شهر به وقوع خواهد پيوست آگاهى مىدهد ، بديهي است روى خطاب به مردم اين شهر است ، واين كه فرموده است : آنان را گرد وغبار وآوازى نيست . ظاهرا سبب اين است كه اينها را اسبان وچكاچاك سلاح نيست از اين رو نه گرد وغبارى دارند ونه فرياد وآوازى ، واين كه سپاه خشم پروردگارند البتّه براي گنهكاران چنين خواهند بود هر چند فتنه‌اى فراگير وعمومى است ، زيرا كم اتّفاق افتاده كه بلا بر قومي نازل شود وتنها دامنگير برخى از آنها شود ، چنان كه خداوند متعال فرموده است « وَاتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً » « 6 » . ( 19807 - 19800 ) فرموده است : وسيبتلى أهلك بالموت الأحمر والجوع الأغبر . گفته شده كه مراد از مرگ سرخ كشته شدن مردم بصره است به شمشير صاحب زنج وياران أو ويا از جانب ديگران ، وتوصيف مرگ به سرخى كناية از شدّت وسختى آن است ، براي اين كه دشوارترين مرگ‌ها آن است كه با ريختن خون انسان صورت گيرد . امام ( ع ) خود ، مرگ سرخ را به هلاكت آنها بر اثر غرق تفسير فرموده است ، چنان كه پس از اين ، گفتار آن حضرت را در اين باره نقل خواهيم كرد واين هم مرگ بسيار سختى است زيرا موجب خروج روح از بدن است . همچنين توصيف جوع به اغبر براي اين است كه سخت‌ترين گرسنگى اين است كه به سبب آن رخسار آدمي به رنگ خاك در آيد ، وبه سبب كمي غذا ويا نامطلوب بودن آن رنگ ورو وپوست چهره انسان مانند خاك تار شود ، به اين مناسبت اين نوع گرسنگى جوع أغبر ناميده شده است ، گفته شده كه اين صفت به مناسبت اين است كه گرسنه در اين حال خود را به زمين مىچسباند وغبراء به معناى زمين است .

--> ( 6 ) سوره انفال ( 8 ) آية 25 ، يعنى : بپرهيزيد از عذابي كه تنها ستمكاران شما را دامنگير نخواهد شد .